Một trong những thắc mắc phổ biến của dân độ xe hoặc phục chế xe cũ là nên chọn bulong thép hay inox cho ô tô? Nhiều người lầm tưởng rằng bulong inox (thường là inox 304) luôn tốt hơn vì chúng sáng bóng, đẹp và không bao giờ gỉ sét. Tuy nhiên, việc sử dụng bulong ốc vít inox TPHCM tràn lan trên ô tô lại là một sai lầm kỹ thuật nghiêm trọng.
Quyết định vật liệu: Việc chọn bulong thép hay bulong inox phụ thuộc hoàn toàn vào ứng dụng cụ thể và lực siết bulong yêu cầu. Bulong thép mạ kẽm cấp bền cao (như 10.9) là lựa chọn bắt buộc cho các kết cấu chịu tải trọng chính như hệ thống treo và động cơ. Ngược lại, bulong inox (A2 hoặc A4) nên dùng cho các khu vực yêu cầu chống ăn mòn tuyệt đối như ống xả hoặc chi tiết ngoại thất.
Sự Thật Về Cấp Bền: Inox 304 Mềm Hơn Thép Rất Nhiều
- Bulong Thép Dùng Trong Ô Tô: Đây là bulong chịu lực cao (hợp kim thép), cấp bền 8.8, 10.9, 12.9. Chúng cực kỳ cứng và chịu lực siết (torque) rất cao. Nhược điểm duy nhất là chúng phải được mạ (kẽm, phốt phát) để chống gỉ.
- Bulong Inox 304/316: Đây là vật liệu chống ăn mòn (chống gỉ) tuyệt vời. Tuy nhiên, về mặt cơ tính, chúng RẤT MỀM. Cấp bền của bulong inox 304 thường chỉ tương đương 4.8 hoặc 5.8.
Sai Lầm 1: Dùng Bulong Inox Cho Bánh Xe, Hệ Thống Treo
Đây là hành động tự sát, tương tự như dùng bulong thường.
- Hậu quả: Bulong inox 304 không đủ độ cứng, không chịu được lực siết. Khi siết, ren có thể bị "tuôn". Khi vận hành, bulong sẽ bị uốn cong, biến dạng hoặc gãy, gây tai nạn.
Sai Lầm 2: Gặp Thảm Họa "Cháy Ren" (Galling)
Một đặc tính "chết người" của inox là hiện tượng "cháy ren" hay "hàn lạnh" (galling).
- Hậu quả: Khi siết bulong và đai ốc (tán) cùng bằng chất liệu inox với tốc độ nhanh, ma sát và áp lực sẽ khiến hai bề mặt ren "dính" chặt vào nhau như được hàn lại. Lúc này, bạn không thể vặn ra được nữa. Cách duy nhất là cắt bỏ, phá hủy cả bulong và chi tiết máy.
Vậy Khi Nào Nên Dùng Inox Cho Ô Tô?
Bulong inox có vị trí của nó, nhưng không phải ở nơi chịu lực.
- Nên dùng: Cho các vị trí "body" (thân vỏ), trang trí. Ví dụ: Bắt dè chắn bùn, bắt biển số, các chi tiết ốp trang trí trong khoang máy, ốc vít nội thất...
- Tuyệt đối không dùng: Cho bất kỳ vị trí nào liên quan đến an toàn và chịu lực: Bánh xe, hệ thống treo, phanh, khung gầm, động cơ.
