Khi lựa chọn bulong ốc vít lắp ráp máy móc, các kỹ sư, thợ bảo trì thường chỉ tập trung vào cấp bền (8.8, 10.9) và kích thước. Họ thường bỏ qua một yếu tố cực kỳ quan trọng: Lớp mạ phủ bề mặt. Chọn sai lớp mạ không chỉ làm mất thẩm mỹ mà còn phá hủy mối ghép nhanh chóng.
Cảnh báo kỹ thuật: Chọn sai lớp mạ bulong gây hỏng hóc. Hàng Đen (Black Oxide) gỉ sét rất nhanh nếu môi trường ẩm. Hàng Xi Trắng (Mạ Kẽm) không chịu được hóa chất. Hàng Mạ Kẽm Nhúng Nóng (HDG) làm hỏng ren mịn. Inox chỉ dùng cho môi trường ăn mòn, không dùng chịu lực.
1. Sai Lầm: Dùng Hàng Đen (Black Oxide) Cho Môi Trường Ẩm
Hàng Đen (Oxy hóa đen): Là loại bulong chịu lực cao (8.8, 10.9, 12.9) phổ biến nhất, có màu đen đặc trưng. Lớp mạ này thực chất là một lớp oxit sắt được tạo ra để... giữ dầu.
- Hậu quả: Khả năng chống gỉ của hàng đen là RẤT KÉM. Lớp dầu bảo quản sẽ trôi đi, và chỉ cần gặp môi trường ẩm, sương, hoặc nước, bulong sẽ gỉ sét (rỉ đỏ) chỉ trong vài ngày.
- Lưu ý: Chỉ dùng hàng đen cho các chi tiết máy móc "luôn luôn" ngập trong dầu nhớt (như bên trong động cơ, hộp số) hoặc trong môi trường khô ráo tuyệt đối.
2. Sai Lầm: Dùng Hàng Xi Trắng (Zinc Plated) Cho Môi Trường Hóa Chất
Hàng Xi Trắng (Mạ Kẽm Điện Phân): Là loại bulong phổ thông, có màu trắng bạc (hoặc bảy màu). Lớp kẽm này cung cấp khả năng chống gỉ tốt trong điều kiện dân dụng, khô ráo.
- Hậu quả: Lớp mạ kẽm rất mỏng, sẽ bị ăn mòn nhanh chóng khi tiếp xúc với axit, kiềm, hoặc môi trường có độ mặn cao (gần biển).
- Lưu ý: Đây là lựa chọn tốt nhất cho bulong ốc vít lắp ráp máy móc dân dụng, văn phòng, nơi khô ráo.
3. Sai Lầm: Dùng Hàng Mạ Kẽm Nhúng Nóng Cho Ren Mịn
Hàng Mạ Kẽm Nhúng Nóng (Hot Dip Galvanized): Là phương pháp nhúng cả con bulong vào bể kẽm nóng chảy.
- Hậu quả: Tạo ra lớp mạ CỰC DÀY, sần sùi. Lớp kẽm này sẽ lấp đầy các khe ren, đặc biệt là ren mịn (fine thread).
- Rủi ro: Bulong và đai ốc sẽ không thể vặn vào nhau được. Nếu cố vặn, ren sẽ bị phá hủy.
- Lưu ý: Bulong nhúng nóng chỉ dùng cho kết cấu thép (như bulong chịu lực cao dùng trong xây dựng), và đai ốc đi kèm phải được tiện ren "lớn hơn" (oversize) để bù trừ cho độ dày của lớp mạ.
4. Khi Nào Dùng Inox (Stainless Steel)?
-
Hiểu lầm: Vì Inox (SUS 304, 316) sáng bóng và đắt tiền, nhiều người nghĩ nó vừa chống gỉ, vừa siêu cứng.
-
Hậu quả: Thực tế, bulong Inox 304 rất mềm (cấp bền chỉ tương đương 4.8 hoặc 5.6), thua xa cấp 8.8. Dùng Inox thay cho bulong thép chịu lực sẽ khiến mối ghép bị giãn hoặc gãy ở tải trọng thấp hơn thiết kế, cực kỳ nguy hiểm.
-
Lưu ý: Inox là để "chống ăn mòn" (hóa chất, thực phẩm, biển). Cần "chịu lực", hãy dùng bulong thép 8.8.
